Basisschool De Kiem

Participatie verweven in het dagelijkse schoolleven

Basisschool De Kiem is een Vlaamse basisschool waar leerlingenparticipatie een vaste plaats krijgt binnen de dagelijkse werking van de school. Participatie wordt er niet beschouwd als een afzonderlijke activiteit, maar als een onderdeel van het leren en samenleven op school. Leerlingen krijgen op verschillende momenten de kans om hun mening te uiten, ideeën aan te brengen en verantwoordelijkheid op te nemen. Daarbij wordt participatie opgebouwd van kleine inspraakmomenten binnen de klas tot betrokkenheid bij beslissingen op schoolniveau.

Basisschool De Kiem zet in op leerlingenparticipatie op kind-, klas- en schoolniveau. Via leerlingcontacten, klasgesprekken en een schoolparlement krijgen leerlingen regelmatig de kans om hun mening te delen, ideeën aan te brengen en verantwoordelijkheid op te nemen binnen de schoolwerking.

Wat maakt deze school bijzonder?

De kracht van Basisschool De Kiem ligt in het feit dat leerlingenparticipatie niet beperkt blijft tot één initiatief of project. Participatie krijgt er een plaats op verschillende niveaus binnen de schoolwerking. Leerlingen worden gestimuleerd om na te denken over hun eigen leren, krijgen inspraak binnen de klas en worden betrokken bij beslissingen op schoolniveau. Hierdoor groeit participatie stap voor stap uit van individuele reflectie naar actieve betrokkenheid binnen de bredere schoolgemeenschap.

Deze aanpak toont aan dat betekenisvolle participatie niet altijd grote projecten vraagt. Ook kleine, terugkerende inspraakmomenten kunnen bijdragen aan eigenaarschap, verantwoordelijkheid en betrokkenheid.

Praktijken binnen de school

Kindniveau

Leerlingcontacten

Binnen De Kiem vinden regelmatig leerlingcontacten plaats.

Tijdens deze gesprekken denken leerlingen mee na over hun eigen leerproces. Ze krijgen de kans om stil te staan bij vragen zoals:

  • Waar ben ik trots op?
  • Wat lukt al goed?
  • Wat wil ik nog leren?
  • Welke ondersteuning heb ik nodig?

Hierdoor worden leerlingen actieve partners binnen hun eigen leertraject.

Klasniveau

Binnen Basisschool De Kiem krijgen leerlingen regelmatig de kans om hun mening, ideeën en ervaringen te delen tijdens klasgesprekken. Deze gesprekken vormen een vast onderdeel van de klaswerking en bieden ruimte om samen stil te staan bij wat goed loopt, wat beter kan en welke nieuwe ideeën er leven binnen de klas.

Om ervoor te zorgen dat alle leerlingen hun stem kunnen laten horen, maakt de school gebruik van drie ondersteunende instrumenten: de pluimendoos, de lampjesdoos en de donderwolkdoos. Deze hulpmiddelen verzamelen input die later tijdens het klasgesprek besproken wordt.

De pluimendoos

Via de pluimendoos kunnen leerlingen complimenten of positieve boodschappen delen.

Leerlingen schrijven bijvoorbeeld op:

  • wat zij waarderen aan een klasgenoot
  • wat goed verloopt binnen de klas
  • welke fijne gebeurtenis zij willen delen

De verzamelde pluimen vormen een vertrekpunt voor het klasgesprek en helpen om positieve ervaringen zichtbaar te maken.

De lampjesdoos

Via de lampjesdoos kunnen leerlingen nieuwe ideeën en voorstellen aanbrengen.

Dit kunnen ideeën zijn voor:

  • klasactiviteiten
  • projecten
  • klasafspraken
  • verbeteringen binnen de school

Tijdens het klasgesprek worden deze voorstellen besproken en waar mogelijk verder uitgewerkt.

De donderwolkdoos

Via de donderwolkdoos kunnen leerlingen zorgen, problemen of aandachtspunten signaleren.

Deze onderwerpen worden tijdens het klasgesprek bespreekbaar gemaakt zodat leerlingen samen kunnen nadenken over mogelijke oplossingen of verbeteringen.

Schoolniveau

Schoolparlement en schoolforum

Op schoolniveau beschikt De Kiem over een schoolparlement. Vertegenwoordigers uit verschillende klassen komen samen om ideeën, vragen en voorstellen te bespreken die leven binnen de school. Het schoolparlement vormt een brug tussen leerlingen, leerkrachten en directie en zorgt ervoor dat signalen vanuit de leerlingengroep een plaats krijgen binnen de schoolwerking.

Verder organiseert de school ook een forum waarin beslissingen uit het schoolparlement worden teruggekoppeld naar de leerlingen en waarin het gevoel van verbondenheid binnen de school wordt versterkt.

Inspiratie voor uw eigen school

Niet elke school hoeft dezelfde initiatieven over te nemen. De kracht van De Kiem ligt vooral in het creëren van meerdere momenten waarop leerlingen gehoord worden.

Participatie hoeft niet te starten met een leerlingenraad of een groot project. Kleine initiatieven, zoals een ideeënbus, een klasgesprek of een leerlingcontact, kunnen al een belangrijke eerste stap vormen naar een participatievere schoolcultuur.

Bronnen en referenties